ਬਾਸ਼ੋ—ਦਲਵੀਰ—ਸਰਬ—ਅਨੁ.

ਬਾਸ਼ੋ—ਦਲਵੀਰ—ਸਰਬ—ਅਨੁ.

• 

  Sarbjit Singh
  A paulownia leaf has fallen; will you come to me in my loneliness?

ਪੌਲੋਵਿਨਿਆ ਪੱਤਾ
ਝੜਿਆ; ਸਾਥ ਦੇਵੇਂਗਾ
ਇੱਕਲਪਣ 'ਚ

4 hrs · Edited · Like

Dalvir Gill Veerji, i'll do this one as such:
so here me so go so now:

*:ਪੱਤ੍ਰ-ਪਾਤਿ:
ਮੈਂ ਜਦ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਹੋਵਾਂਗਾ
ਆਣਿ ਮਿਲੇਂਗਾ ?

ਹਾਇਕੂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ - ਕੀਗੋ

ਕੀਗੋ - ਹਾਇਕੂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ

ਮੂਲ ਲੇਖਕ: ਰਾਬਰਟ ਡੀ. ਵਿਲਸਨ 
 

ਕੀਗੋ, ਹਾਇਕੂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਤੱਤ-ਸਾਰ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਜ਼ੇਨ ਬੋਧੀ-ਮੱਤ, ਤਾਓਵਾਦ, ਸ਼ਿੰਟੋ ਧਰਮ, ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਦੀਪ-ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਆਦਿ-ਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ, ਆਏਨੂੰ, ਵਲੋਂ ਵਿਰਸੋਏ ਹੋਏ ਔਝਾ-ਰੀਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੜ੍ਹਵਾਦੀ ਸਨਾਤਨੀ-ਧਰਮ ਦੇ ਸੁਮਿਸ਼੍ਰਣ ਦੁਆਰਾ ਉਸਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਦਾਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਜ਼ੇਨ-ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਤੱਥਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਬਾਰੀਕਬੀਨੀ ਇਸ ਬਲਿੱਥ-ਮੁਖੀ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਝੁਠਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਿੰਟੋ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡੀ ਰੀਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਆਦਿ-ਧਰਮ, ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਹੀ ਜੜ੍ਹਵਾਦ ( ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹਰ ਵਸਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰੂਹ ਹੈ - ਅਨੁ. ) ਇੱਕ ਸੱਤ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਪੱਛਮ ਲਈ ਇਹ ਅਨਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਅਸਭਯ ਬੇਧਰਮੀਆਂ ਦਾ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ।
ਜਰਮਨ-ਆਧਾਰ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਅਕ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮੁੱਚੇ ਪੱਛਮੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯਹੂਦੀ-ਈਸਾਈ ( ਸਾਮੀ ) ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਦਰਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਕਰਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਜ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਹਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ, ਹਰ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ, ਦਾ ਚਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਖ਼ਾਤਿਰ ਅਤੇ ਖ਼ਾਤਿਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਨਿਗੂਣਾ ਰਚਿਆ।

ਜਾਪਾਨੀ ਚਿੱਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ/ਵਸਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਾਣ ਦਾ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰਤੀਪਲ ਬਦਲਾਉ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਖੜੋਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ, ਕੋਈ ਕਿਆਸਆਰਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। 
ਚਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹਨ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਨਪਣ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਗਹਿਰੇ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਵਿਰੇਚਨ - ਕਥਾਰਸਿੱਸ - ਵੀ।
ਜਾਪਾਨੀ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹੀ ਇੱਕ ਸਾਊ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇਹੋ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ -
ਉਸ ਅਲੌਕਿਕ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਫੇਰ, ਇਸਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣ ਸਥਾਪਤ ਕਰ,
ਇਸਦੀ ਲੈਅ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ।

ਸ਼ਿਨਕੇਈ (1406-1464) ਨੇ ਇਵਾਹਾਸੀ ਬਾਤਸੁਬੁਨ  ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ:

"ਜੋ ਪ੍ਰਾਣੀ ( ਕਵਿਤਾ ਦੇ ) ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ ਉਹ ਚਾਰਾਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਵਰਤਨ-ਚੱਕ੍ਰ ਪ੍ਰਤੀ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੈ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਡਲਾਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰਹੇ ਧੰਨਤਾਜੋਗ  ਧਰਮ  ਦੀ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬੁੱਚੀ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਦੀਂ ਬਾਲਟੀ ਲੈਕੇ ਬੈਠਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਆਰਜਾ ਖ਼ਰਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ( ਪੰਨਾ 347 )

ਕੁਝ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਤਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨੀਯ ਨਹੀਂ - ਰਹੱਸਮਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸਥਿਲ/ਨਿੱਸਲ ਹੈ ਨਾ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀਪ੍ਰਕ ਜਾਂ ਅੰਤਰਮੁਖਤਾ-ਮਈ। ਇਹ ਤਾਂ ਜ਼ੌਕਾ  ਹੈ, ਜਿਹਨੂੰ ਡੇਵਿਡ ਬਾਰਨਿੱਲ ਇਉਂ ਬਿਆਨਦਾ ਹੈ,

"ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸਹਿਜ-ਭਾਵ ਹੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ। ਇਹ ਰੂਪਾਂਤਰਣ  ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ,
ਚਾਰ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਜੇ ਇੱਕ ਪੱਧਰ ਹੈ, ਤਾਂ  
ਕਿਸੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਲ-ਪਲ ਆ ਰਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਇਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਲ।"

ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜ਼ੌਕਾ ਹੈ - ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਸਦਾ ਬੁਰਸ਼ ਅਰੁੱਕ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰਤੀਪਲ ਆਪਣੀ ਕਾਇਆ ਪਲਟਣ ਦੇ ਆਹਰੇ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਵੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਹੀ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇ। ਸ੍ਰਿਜਨਾਤਮਿਕਤਾ ਦੇ ਤੱਤ ਤੋਂ ਵਾਕਿਫ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸ੍ਰਿਜਨਾਤਮਿਕ ਤਾਕ਼ਤ ( ਜ਼ੌਕਾ ) ਵਿਚਲੇ ਭੇਦ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਹੋਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ( ਬ੍ਰਹਮਾਦਿ ) ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਦੇਵਤੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨਾ ਦੇਖੋ। ਹਾਇਕੂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਓਵਾਦ, ਜ਼ੇਨ-ਬੋਧੀਮੱਤ, ਸ਼ਿੰਟੋ, ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਜੜ੍ਹਵਾਦ ਆਦਿ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਿਕ ਲੜ੍ਹੀਬੱਧਤਾ ਦੀ ਸੰਕਲਪਨਾਤਮਿਕ ਸਚਾਈ, ਜ਼ੌਕਾ
ਸਮਝਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।  
ਇਹ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਵੱਸ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ੌਕਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਸਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਸਕੇ ਜਾਂ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਸਕੇ।

ਕੀਗੋ ਦੀ ਹਾਇਕੂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸਾਡਾ ਨਾ ਤਾਂ ਜਾਪਾਨੀ ਹੋਣਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਧਰਮ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਧਾਰਣੀ ਹੋਣਾ। ਇਹ ਹਾਇਕੂ ਦਾ ਸਾਰ-ਤੱਤ ਹੈ, ਅਣਕਹੇ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਦਾ  ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਰਗਰ ਸਾਧਨ। ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ( ਜ਼ੌਕਾ ) ਹਾਇਕੂ ਵਿੱਚ ਕੀਗੋ ਰਾਹੀਂ ਰੂਪਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਚਿੱਤ ਵੀ, ਅਕੱਥ ਦਾ ਕਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੀ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਿਆ/ਘਟਨਾ-ਮੁਖੀ  ਹੈ ਨਾਂਕਿ ਨਾਂਵ/ਵਸਤੂ-ਮੁਖੀ। ਇੱਕ ਖ਼ਾਲਸ ਹਾਇਕੂ ਦਾ ਕੇਂਦ੍ਰ ਕੋਈ ਵਸਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਸਤਾਂ ਚਲਾਏਮਾਨ ਅਤੇ ਬਹਿਰੂਨੀ ਹਨ। ਵਰਤਾਰਾ, ਵਸਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲਾ ਹੈ: ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਣਸੁਣੇ ਦਾ ਜਦੋਂ ਬਹਿਰੂਨੀ ਨਾਲ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਤਰਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਤਾਦ ਹਨ ਸਹਿਜ-ਬੋਧ ਅਤੇ ਅੰਤਰਗਿਆਨ। 

ਚੀਨੀ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰ ਜ਼ਹੁ ਯਨਮਿੰਗ ਨੇ ਲਿਖਿਆ (1460-1526):

"ਇੱਕ ਤਾਂ, ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਹਰ ਵਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ -
ਉੱਤਪਤੀ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਤੀਪਲ ਬਦਲਾਉ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।"

ਹਾਇਕੂ ਕਵੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸਾਨੂੰ, ਹਾਇਕੂ ਦੇ ਮੂਲ ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਮੱਦ-ਏ-ਨਜ਼ਰ, ਛੋਟੀ/ਲੰਬੀ/ਛੋਟੀ ਸਤਰ ਦੇ ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਕੀਗੋ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹਾਇਕੂ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਅਸੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸੰਖੇਪ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀ ਆਸਾਨ ਹੈ ਚੰਗੀ ਲਿਖਣੀ ਉੰਨੀ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤਾਂ ਕਵੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਰਫਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਣਕਹੇ ਵਲ ਮਹਿਜ਼ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ, ਇੱਕ ਲੋੜ ਵਜੋਂ, ਜਾਪਾਨੀ ਸੁਹਜ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ-ਅਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਕ਼ੀਮਤ-ਕ਼ਦ੍ਰ ਵੀ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੀਗੋ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਦਰਤ ਇਉਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਲਗਾਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਘੋੜਾ - ਆਜ਼ਾਦ। ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹਾਇਕੂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਬੂਸੋਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ: 

ਜ਼ੌਕਾ, ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਤਾਕ਼ਤ ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਪੇਖਣਾ। ਜਦ ਇੱਕ ਬਾਰ ਇਹ ਗਲ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਵੀ ਦੇ ਹਾਇਕੂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਗਹਿਰਾਈ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਾਇਜਿੰਕਸ IV:1 ( ਮਾਰਚ 2011 ) ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਛਪੇ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਿੰਘ-ਨਾਦ . . .

ਸਿੰਘ-ਨਾਦ . . .
ਜਰਜਰ ਸਾਰੀ ਦੇਹੀ
ਬੜਕ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਓਹੀ

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10152127245950082&set=a.10150186791230082.424623.550445081&type=3&theater 

Bhaaji

Dalvir Gill

September 23, 2012

A year ago ( on Amardeep Gill's photo )
Dalvir Gill:

ਸਹੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਵੀਰ ਜੀ
ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦਾ ਤਾਂ ਅੰਤ ਹੋ ਹੀ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਉਸਨੇ ਆਪ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ l

One cannot evaluate the greatness of the likes of him -Movers & Shakers, by just he did as a person:
It's the force they generate
To manipulate through the endless 'Play of Power'
Turning things around in their favour,
Knowing pretty well that the interests of their "I", are
No different than anyone living in the society.

Today, a year later, I add:

I'm lucky to have been loved!
Most anybody ever showered Love on me, is
Mera Gursharan Bhaa!

( Hell! After the Performance of "POORN" By Dr. Atamjeet at Tagore Theatre Cahandigarh, He came crying loud, from the audience on to the stage, and suffocated me with an extremely tight hug, yelling,"My child! You have come back and never ever go back, Mere Bachche!!" for I hadn't had performed on Stage or directed any play . . . in over two years,


Most anybody ever showered Love on me, is
Mera Gursharan Bhaa!
but Then!
Didn't Everybody felt the same way, about him?
He made Everyone feel like that.
Gursharan Bhaa Ji !

I'm lost
Never to Come Back
Cry Me A River............
Nay ..........
You Rest In PEACE
PEACE!
You spent your life for, and
You were never allowed to have.
You didn't allow yourself to have any

I cry you a River ....
You

REST IN PEACE

Dhido Gill :

ਯਾਦ ਆਉੱਦੇ ਨੇ .... ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਦੇ .. ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕੀਤੇ ਡਰਾਮੇ...........
ਵੀਹ ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਫਲ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਬਾਦ
ਉਨਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਟੀਮ ਨੂੰ, ਡਿਜਨੀਲੈਂਡ ਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਸਟੂਡੀਓਜ ਦਿਖਾਲਣ ਲੈਕੇ ਗਏ.....
ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਬੱਸ ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, ਕਿ ਧੀਦੋ -----
--------------------------ਅਮੈਰਿਕਨ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ
ਪੈਰ ਪੈਰ ਤੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਹਿੰਸਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਿਨਾ ਵਾਹ ਪੈਂਦਾ...
***********************************************************
♥♥♥

R.I.P.
26 9-25

930-90; 93 10-2; 100 10-4g

— with Harki Virk, Anderson Guido Gomez, Kimaya Sannyasin and 54 others.

Tag PhotoAdd LocationEdit

Like · · Unfollow Post · Share · Edit

• 
  
• Avtar Sidhu, Ranbir Singh, Naval Preet and 112 others like this.
• 1 share
• 

  Swaran Singh Great man he surely was. And, like all truly great men, supremely simple.

  September 23, 2012 at 12:14pm · Unlike · 3
• 

  Amrit Sidhu Gursharan Bhaa Ji .....R.I.P.

  September 23, 2012 at 12:15pm · Unlike · 2
• 

  Tony O'Clery · Friends with Haiku Omni and 13 others
  

  not so simple as he wears religious regalia showing brainwashing.

  September 23, 2012 at 12:37pm · Like
• 

  Bir Grewal Unparalleled contribution to Panjabi rang manch.

  September 23, 2012 at 4:53pm · Unlike · 2
• 

  Dalvir Gill Tony O'Clery, you are just ...... he lived all his life on the hit-list of the extremists of the same group, you have labelled him as. pity! I PITY THE FOOL. for over 60 years he devoted him self to secular theatre was an atheist, balanced life, you frigging Buddha, alive. i have ignored your comments when they were directed at Sikhs, but, here is a person, you don't know nothing about. Turban is worn by 1/3 of populated geography, not just Sikhs not just Arab. if one is ignorant, he doesn't need to flaunt it in true american fashion.. An apology is due, or de-friend me, block me or i'll take those measures

  September 23, 2012 at 5:14pm · Like · 2
• 

  Dalvir Gill yeah Ms. Brar, every Camel has a limit before the last straw breaks the back of the poor thing. thanks for your support. my eagles are just a whistle away .. but then if you go to a funeral, keep your moth shut if if only flies are gonna come out of it. thanks

  September 23, 2012 at 8:23pm · Like · 1
• 

  Jessie Kumar Good for you Dalvir......people should not make a negative comment if they don't know shit about a person and especially a persona like above!

  September 23, 2012 at 11:54pm · Unlike · 3
• 

  Dalvir Gill Exactly Bhabheeji, i hate when people generalize. Dhido Gill Ji, had we started on numerous haiku, in Bha's honour, this hadn't happened!! Come now, never too late. ♥♥♥
  ਸਿੰਘ-ਨਾਦ
  ਜਰਜਰ ਸਾਰੀ ਦੇਹੀ
  ਬੜਕ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਓਹੀ
  Come for Gursharan Bha ♥♥♥

  September 24, 2012 at 10:17pm · Like · 3
• 

  Dhido Gill ਦਲਬੀਰ ਜੀ ਬੜੇ ਪਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਦਸਤਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ..
  ...............
  ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜਾਇਆ-
  ਖਲਕਤ ਸਿਜਦਾ ਕਰਦੀ
  ਅਰਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪੈਗਾਮ ਨੂੰ

  September 24, 2012 at 10:22pm · Unlike · 5
• 

  Dalvir Gill ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੇਟਾਫਰ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਖਬੇ ਪਖੀ ਧਿਰ ਤਕ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ...... ਯਾਦ ਹੈ ਨਾਹ ਠੰਡੀ ਸੀਤ ਦੇਗਚੀ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਉੱਬਲ ਰਹੇ ਵਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਮ
  
  ਇਥੇ ਠੰਡੀ ਸੀਤ ਦੇਗਚੀ ਨਹੀਂ, ਸ਼ੇਰ ਹੈ
  ਬੁਢਾ ਸਹੀ ਪਰ ਪੂਰਨ ਸ਼ੇਰ

  September 25, 2012 at 2:48am · Like · 1
• 

  Jagjit Sandhu Tony O'Clery : Turban is much simpler than a hat and grown hair is a natural thing as compared with your colored/ curled thatch that shows sheer brainwash by corporate racquets.

  September 25, 2012 at 7:17am · Unlike · 4
• 

  Dalvir Gill thanks Jagjit Sandhu ...... and here comes my second Eagle soaring high, Tony.

  September 25, 2012 at 7:23am · Like
• 

  Ujagar Singh · Friends with Charan Gill and 42 others
  

  Salute to Bha Ji

  September 25, 2012 at 7:47am · Unlike · 1
• 

  Rajneesh Verma · 24 mutual friends
  

  Bhai Manna Singh

  September 25, 2012 at 7:50am · Unlike · 1
• 

  Dalvir Gill <3 span="">

  September 25, 2012 at 7:52am · Like
• 

  Dilbag Singh · Friends with Dhido Gill and 12 others
  

  i dislike his drama....dont know why i dont like.....

  September 25, 2012 at 8:59am · Like
• 

  Sarbjit Singh Bhai Manna Singh was a revolutionary man ...full of love ...his words still all around.

  September 25, 2012 at 9:06am · Unlike · 2
• 

  Dalvir Gill Dilbag Singh, there gotta be a reason for your dislike. He revolutionized the Street-Theatre, and i, being a theatre student know that he evolved his own style, which showed strong influence of Brecht, he had studied world theatre, mas a mister adapter of Poems, stories, novels into plays. His play-writing skills were amazing. he's written in many styles, not just for the street-theatre. "Raat de Hanere Vich" are on the verge of the "The theatre of the Absurd." and we can talk on his theatre, please join. Or if you showed your dislike about one particular play, we can talk about it too. or you just wanted to say something to shock people to get the attention ? Whatever the reason, Let's talk this over

  September 25, 2012 at 9:10am · Like · 1
• 

  Asha Jasmine lal slaam , ona de soch nu . lal slaam.

  September 25, 2012 at 9:10am · Unlike · 3
• 

  Sahib Singh Heer dilbag singh ji,gursharan singh da natak apne vishe,usdee peshkari,apne theme prati ikagarta,darshak de mind te imprint hon wale final impression prati fikarmandi,apne patar dee sapasht pehchan,viangmayi samvaad te sacho sach bolan de adhbhut hosle karke lok mana ch hamesha zinda rehnge.kadi apne mind to parda lahke nishang behas karna,apda sawagat hai

  September 25, 2012 at 9:32am · Unlike · 1
• 

  Pawan Joshi · Friends with Balram Bodhi and 3 others
  

  amm admi de natakaar di pehli barsi te lal salam

  September 25, 2012 at 9:52am · Unlike · 1
• 

  Dalvir Gill Thanks Sahib Singh Heer jio. His Theatre didn't use many theatrcal devices, but that was it's power. and he developed his own style, deriving elements from the Classical Sanskrit, to all the Folk-forms of Indian theatre, Bhand, Naklaan, from Punjab. The day is not far away when some one abroad would be writing his/her search-paper on the Theatre of Gursharan Singh BhaJi. <3 span="">

  September 25, 2012 at 10:21am · Like · 1
• 

  Angrez Sekha Lal Slaam,,,,,,,,,,,,,,,,

  September 28, 2012 at 7:33am · Unlike · 1
• 

  Dalvir Gill <3 span="">Chiqui, thanks, some description and some comments are in English, so.. <3 span="">

  October 4, 2012 at 4:27am · Like · 1
• 

  Chiqui García Suárez I do not understand the content of the text, but his look is bright and deep

  October 4, 2012 at 4:31am · Like · 1
• 

  Frederick Glaysher Dalvir, Thanks for the tag. I'm ashamed to say I don't know anything about his work, but will have to remedy that someday. Best wishes.

  October 4, 2012 at 8:35am · Unlike · 1
• 

  Dalvir Gill thanks Frederick Glaysher, his over six decades of devotion to theatre was going to be me topic for research for Ph.D. thesis, but i moved to canada. will try to put something on wikipedia. he single-handedly changed the Punjabi Theatre Scene for ever and for good. thanks for not minding the tag.

  October 4, 2012 at 8:42am · Like · 3
• 

  Frederick Glaysher I'd be interested in reading anything you write about him. Be sure to let me know.

  October 4, 2012 at 9:18am · Unlike · 1
• 

  Dalvir Gill certainly Thanks again

  October 4, 2012 at 9:22am · Like
• 

  Ceri Goode Thank you for the tag Dalvir and also bringing this gentleman to my attention, I shall do a little research.....bless you for tagging me......constant blessings to you...Ceri

  October 5, 2012 at 1:38pm · Unlike · 1
• 

  Dalvir Gill Thanks Ceri. He was/is most loved artist back home, a true spirit of the people, dedicated his whole life to the cause.

  October 5, 2012 at 1:41pm · Like · 1
• 

  Dhido Gill Gursharan Singh...........was honored by the people of Punjab at village Kussa.. near Moga ..in high pitched emotional standing ovation by 12000 men and women from all over the Punjab ....... 5 -6 years ago .

  October 5, 2012 at 1:49pm · Unlike · 1
• 

  Dalvir Gill Dhido BaeeJi, we need some links from where we can outline a simple bio-sketch.........

  October 5, 2012 at 2:00pm · Like